Kamrooz.com
امروز : سه شنبه27 آذر 1397 برابر با 9 ربيع‌الثاني 1440 و 18 دسامبر 2018

    

 

 

 

 

 

 

 

Get our toolbar!

چرا «رد صلاحیت»؟ مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
موضوع تأیید یا رد صلاحیت کاندیداها توسط شورای نگهبان، از بحث برانگیزترین موضوعات پیرامونی هر انتخاباتی است که در جمهوری اسلامی ایران برگزار می گردد. حتی می توان گفت که بعد از رقابت میان کاندیداها و اینکه چه کسی از میان آنان انتخاب شود، این موضوع، از جنجالی ترین مباحث هر انتخاباتی در کشور ماست. معمولاً نسبت به تأیید یا عدم تأیید کاندیداها توسط شورای نگهبان، نقد و تحلیل هایی از سوی موافقان و مخالفان صورت می گیرد.

اما آنچه که در این میان مهم است این است که باید دید بر اساس ساختار و هندسه کشور و نظام جمهوری اسلامی، کدام یک از این تحلیل ها مقرون به صحت است. در واقع ارزشگذاری و تحلیل عمل شورای نگهبان در این زمینه، بدون در نظر گرفتن واقعیت های جامعه و کشور ما مخصوصاً از بعد حقوقی و چارچوب ها و ساختارهای حاکم بر نظام ما، به منزله تحلیل ارائه شده ای در فضای خلأ می باشد.

به لحاظ حقوقی – همانطور که در اظهارات رسمی شورای نگهبان از جانب سخنگوی آن شورا بارها تکرار شده است – آنچه که توسط شورا انجام می شود، تنها اعلام احراز صلاحیت کاندیداها می باشد که در افواه عمومی و فضاهای رسانه ای و سیاسی، به «تأیید صلاحیت» مشهور است و در مقابل کسانی که چنین صلاحیتی نسبت به آنان در خصوص وجود شرایط مذکور در قانون اساسی برای ریاست جمهوری احراز نشود، اعلامی در خصوص احراز صلاحیت آنان صورت نمی گیرد و یا به تعبیر بهتر، عدم احراز صلاحیت آنان اعلام می شود که این حالت به اشتباه در افواه عموم به «رد صلاحیت» موسوم است. این در حالی است که عدم احراز صلاحیت این دسته از افراد، لزوماً به معنای نداشتن صلاحیت آنان نیست بلکه صرفاً به معنای عدم اثبات آن صلاحیت است.

آنچه که توسط شورای نگهبان انجام می شود، تنها اعلام احراز صلاحیت کاندیداها می باشد که در افواه عمومی و فضاهای رسانه ای و سیاسی، به «تأیید صلاحیت» مشهور است و در مقابل کسانی که چنین صلاحیتی نسبت به آنان در خصوص وجود شرایط مذکور در قانون اساسی برای ریاست جمهوری احراز نشود، اعلامی در خصوص احراز صلاحیت آنان صورت نمی گیرد و یا به تعبیر بهتر، عدم احراز صلاحیت آنان اعلام می شود که این حالت به اشتباه در افواه عموم به «رد صلاحیت» موسوم است.

در واقع کسانی که در معرض اظهارنظر شورای نگهبان در خصوص صلاحیتشان قرار می گیرند، به دو دسته تقسیم می-شوند؛ یا صلاحیت آنها تأیید شده است و یا خیر. و دسته ای که صلاحیتشان تأیید نشده است نیز به دو دسته تقسیم می-شوند؛ یا در واقع صلاحیت این منصب را دارند یا ندارند. اما ویژگی مشترک این دو گروه که صلاحیت هر دوی آنان تأیید نشده است این است که مجموع مستنداتی که راجع به سوابق و ویژگی های آن افراد در اختیار شورای نگهبان بوده است، نتوانسته است که صلاحیت آنان را اثبات کند.

با توجه به همین نکته است که ممکن است شخصی در یک دوره تأیید نشود ولی در دوره بعدی صلاحیتش تأیید شود. این حالت یا بدین خاطر است که اسناد و مدارکی که در دوره قبلی برای احراز صلاحیت وی وجود داشته کافی نبوده است و یا بدین خاطر است که در طی این مدت، این شخص توانسته است که با انجام فعالیت هایی، توانایی و صلاحیت بالقوه خویش را بالفعل و آشکار سازد و در واقع اثبات کند.

همچنین با توجه به همین نکته ممکن است صلاحیت شخصی تأیید نشود، ولی بعد از اعتراض به این امر، صلاحیتش تأیید گردد. چرا که جدای از اینکه اعضای شورای نگهبان افرادی از جنس بشر هستند که خطای در اعمال و رفتارشان دور از ذهن نیست و بعد از اعتراض کاندیدای تأیید صلاحیت نشده ممکن است متوجه خطای خود شوند و به اصلاح آن بپردازند، ممکن است در مدتی که برای اعتراض به این امر در نظر گرفته شده است، یا اسناد و مدارکی که دالّ بر احراز صلاحیت وی است در دسترس شورای نگهبان قرار گیرد و یا اینکه خود فرد با ارائه اسناد و مدارکی بتواند وجود صلاحیت در خویش را برای شورای نگهبان به اثبات برساند.

از مجموع آنچه که بررسی شد، اولاً مشخص گردید که اصطلاح «رد صلاحیت» در مورد تأیید صلاحیت نشدگان انتخابات، عبارتی نادرست و فاقد وصف حقوقی و قانونی است که با ابهامات غلطی که القا می کند، عمل شورای نگهبان را مبتنی بر مسائل و جهت گیری های سیاسی جلوه می دهد و منتج به آثار نامطلوبی در فضای جامعه می شود.

ثانیاً مشخص شد که کسانی که صلاحیتشان تأیید نمی شود، لزوماً افراد بی کفایت و بی صلاحیتی نیستند و این نظر شورای نگهبان صرفاً بدین معناست که با توجه به آنچه که از سوابق وی موجود بوده است، برای شورای نگهبان اثبات نشده است که این فرد دارای صلاحیت برای تصدی این منصب باشد و این امر متفاوت از این است که بگوییم برای شورای نگهبان اثبات شده است که این فرد صلاحیت این پست را ندارد.

 

اضافه‌ كردن نظر